THUYÊN TẮC PHỔI CẤP TÍNH VÀ MẠN TÍNH: VAI TRÒ QUAN TRỌNG CỦA CHỤP CT MẠCH PHỔI TRONG CHẨN ĐOÁN

DateNgày đăng: 13/11/2026
AuthorNgười đăng: Nông Đức Thắng
X

Nội dung chính xem nhanh

  • Phân biệt thuyên tắc phổi cấp tính và mạn tính qua chẩn đoán hình ảnh

  • Vai trò của chụp CT mạch phổi trong chẩn đoán thuyên tắc phổi

  • Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo thuyên tắc phổi

  • Chủ động thăm khám, phát hiện sớm và bảo vệ sức khỏe tim phổi

THUYÊN TẮC PHỔI CẤP TÍNH VÀ MẠN TÍNH: VAI TRÒ QUAN TRỌNG CỦA CHỤP CT MẠCH PHỔI TRONG CHẨN ĐOÁN

Thuyên tắc phổi là tình trạng tắc nghẽn động mạch phổi do huyết khối, làm cản trở quá trình lưu thông máu và trao đổi khí tại phổi. Đây là bệnh lý tim mạch nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Trong đó, chụp cắt lớp vi tính mạch phổi (CT mạch phổi) đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện huyết khối, đánh giá mức độ tổn thương và hỗ trợ bác sĩ đưa ra phương án điều trị phù hợp.

Phân biệt thuyên tắc phổi cấp tính và mạn tính qua chẩn đoán hình ảnh

Thuyên tắc phổi xảy ra khi huyết khối, thường hình thành từ hệ thống tĩnh mạch sâu ở chi dưới, di chuyển theo dòng máu đến động mạch phổi và gây tắc nghẽn. Tùy theo thời gian hình thành và diễn biến của huyết khối, bệnh có thể biểu hiện dưới dạng cấp tính hoặc mạn tính với những đặc điểm khác nhau trên hình ảnh chẩn đoán.

Thuyên tắc phổi cấp tính: Xảy ra khi huyết khối đột ngột gây tắc nghẽn một hoặc nhiều nhánh động mạch phổi, làm gián đoạn dòng máu đến các vùng phổi tương ứng. Trên hình ảnh CT mạch phổi, huyết khối thường biểu hiện dưới dạng khuyết thuốc cản quang trong lòng động mạch, có thể kèm theo giãn mạch tại vị trí tổn thương và những thay đổi về tưới máu phổi. Trong trường hợp nghiêm trọng, tình trạng này có thể gây tăng áp lực động mạch phổi cấp, suy thất phải và rối loạn huyết động.

Thuyên tắc phổi mạn tính: Là tình trạng huyết khối tồn tại kéo dài, dần hình thành tổ chức xơ và gây biến đổi cấu trúc lòng mạch. Hình ảnh CT có thể ghi nhận các dải xơ, màng trong lòng mạch, hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch phổi, đôi khi kèm theo tuần hoàn bàng hệ và những thay đổi liên quan đến tăng áp động mạch phổi.

Việc nhận diện chính xác các đặc điểm hình ảnh giúp bác sĩ phân biệt tổn thương cấp tính và mạn tính, đánh giá mức độ ảnh hưởng đến tuần hoàn phổi, từ đó lựa chọn hướng xử trí và theo dõi phù hợp.

Vai trò của chụp CT mạch phổi trong chẩn đoán thuyên tắc phổi

Chụp cắt lớp vi tính mạch phổi (CT Pulmonary Angiography – CTPA) là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng tia X kết hợp với thuốc cản quang đường tĩnh mạch, cho phép tái tạo hình ảnh chi tiết hệ thống động mạch phổi.

Đây là phương pháp ít xâm lấn, có giá trị cao trong chẩn đoán thuyên tắc phổi, đặc biệt ở những người bệnh nghi ngờ thuyên tắc phổi cấp tính.

Thông qua hình ảnh CT mạch phổi, bác sĩ có thể:

  • Phát hiện và xác định vị trí huyết khối: Nhận diện các khuyết thuốc trong lòng động mạch phổi, xác định vị trí và phạm vi tổn thương.
  • Đánh giá mức độ tắc nghẽn: Xác định mức độ ảnh hưởng của huyết khối đến hệ thống động mạch phổi, hỗ trợ đánh giá tình trạng bệnh.
  • Nhận diện các dấu hiệu tổn thương mạn tính: Phát hiện các dải xơ, màng trong lòng mạch, hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch phổi kéo dài.
  • Đánh giá các tổn thương liên quan: Ghi nhận những thay đổi tại nhu mô phổi, kích thước buồng tim phải và các dấu hiệu bất thường khác.
  • Hỗ trợ định hướng điều trị: Cung cấp thông tin hình ảnh quan trọng để bác sĩ kết hợp với triệu chứng lâm sàng, xét nghiệm và các phương pháp thăm dò khác nhằm lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Đặc biệt, ở những trường hợp nghi ngờ thuyên tắc phổi mạn tính hoặc tăng áp động mạch phổi do huyết khối mạn tính, CT mạch phổi góp phần đánh giá đặc điểm tổn thương và hỗ trợ định hướng các bước thăm dò chuyên sâu tiếp theo.

Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo thuyên tắc phổi

Thuyên tắc phổi có thể khởi phát đột ngột với các triệu chứng đa dạng, từ nhẹ đến nghiêm trọng. Một số dấu hiệu thường gặp bao gồm khó thở xuất hiện bất ngờ, đau ngực tăng khi hít sâu, tim đập nhanh, ho hoặc ho ra máu. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng tụt huyết áp, choáng hoặc ngất.

Đối với thuyên tắc phổi mạn tính, triệu chứng có thể tiến triển âm thầm với biểu hiện khó thở tăng dần khi gắng sức, mệt mỏi kéo dài và giảm khả năng vận động.

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, đặc biệt là khó thở đột ngột, đau ngực dữ dội hoặc ngất, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và cấp cứu kịp thời. Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Chủ động thăm khám, phát hiện sớm và bảo vệ sức khỏe tim phổi

Thuyên tắc phổi là bệnh lý nguy hiểm nhưng có thể được kiểm soát hiệu quả nếu phát hiện sớm và điều trị phù hợp. Sự phát triển của các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, đặc biệt là CT mạch phổi, đã góp phần nâng cao khả năng phát hiện, đánh giá tổn thương và hỗ trợ bác sĩ trong quá trình điều trị.

Chủ động theo dõi sức khỏe, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và thăm khám kịp thời là những yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng, bảo vệ sức khỏe tim phổi và nâng cao chất lượng cuộc sống.


CTCP TẬP ĐOÀN BỆNH VIỆN TNH

Hotline: 1900 8035

Website: https://tnh.com.vn

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN TNH

  • Bệnh viện TNH Việt Yên: Đường Nguyễn Thế Nho, phường Việt Yên, Bắc Ninh.
  • Bệnh viện Quốc tế Thái Nguyên: Số 328, đường Lương Ngọc Quyến, phường Phan Đình Phùng, Thái Nguyên.
  • Bệnh viện TNH Phổ Yên: Đường Trần Nguyên Hãn, tổ dân phố Trường Thịnh, phường Vạn Xuân, Thái Nguyên.
  • Bệnh viện TNH Lạng Sơn: Khối 10, đường Nhị Thanh, phường Tam Thanh, Lạng Sơn.