ĐỪNG CHỦ QUAN VỚI MỘT CƠN SẶC – NGUY CƠ VIÊM PHỔI HÍT NGHIÊM TRỌNG
Nội dung chính xem nhanh
Cấp cứu người bệnh suy hô hấp nặng sau sặc thức ăn
Vì sao người bệnh sau đột quỵ dễ bị sặc?
Những dấu hiệu cần lưu ý khi người bệnh ăn uống
Chủ động phòng ngừa sặc khi chăm sóc người bệnh
Cần làm gì khi người bệnh bị sặc?

Sặc thức ăn là tình trạng có thể gặp trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt ở người cao tuổi, người bệnh sau đột quỵ hoặc có rối loạn chức năng nuốt. Một cơn sặc tưởng chừng đơn giản nhưng nếu thức ăn, dịch hoặc chất tiết đi vào đường hô hấp có thể gây tắc nghẽn đường thở, viêm phổi hít, thậm chí dẫn đến suy hô hấp và đe dọa tính mạng.
Mới đây, Bệnh viện Quốc tế Thái Nguyên đã tiếp nhận cấp cứu một người bệnh trong tình trạng suy hô hấp nặng sau khi bị sặc trong lúc ăn.
Cấp cứu người bệnh suy hô hấp nặng sau sặc thức ăn
Theo thông tin ghi nhận, trong lúc ăn, người bệnh bất ngờ bị sặc cháo lên mũi, miệng và xuất hiện khó thở nhiều. Trước đó, người bệnh đã có biểu hiện mệt mỏi, ăn kém, ho, khó thở và đi lại khó khăn.
Khi nhập viện, người bệnh trong trạng thái lơ mơ, Glasgow 8 điểm, SpO₂ chỉ 80%, thở nhanh và phổi giảm thông khí. Trước tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, các bác sĩ nhanh chóng chỉ định đặt nội khí quản nhằm kiểm soát và bảo vệ đường thở.
Trong quá trình thực hiện, ê-kíp ghi nhận nhiều thức ăn và đờm đặc trào qua ống nội khí quản. Người bệnh được hút sạch thức ăn, dịch tiết trong đường thở và tiếp tục được xử trí, theo dõi tích cực.
Trường hợp trên là lời cảnh báo về mức độ nguy hiểm của sặc thức ăn. Khi thức ăn hoặc dịch lọt vào đường hô hấp, người bệnh không chỉ bị ho, nghẹn mà còn có nguy cơ tắc nghẽn đường thở, thiếu oxy, viêm phổi hít và suy hô hấp.
Vì sao người bệnh sau đột quỵ dễ bị sặc?
Sau đột quỵ, tổn thương tại não có thể ảnh hưởng đến hoạt động nhai, nuốt cũng như các phản xạ bảo vệ đường thở. Người bệnh có thể bị yếu cơ lưỡi, hầu họng, giảm cảm giác vùng miệng – họng hoặc suy giảm phản xạ ho.
Đáng lưu ý, một số trường hợp có thể xảy ra “sặc thầm lặng”, tức thức ăn hoặc chất lỏng đi vào đường thở nhưng người bệnh không ho, không sặc rõ ràng. Điều này khiến tình trạng khó được phát hiện sớm và làm tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng hô hấp.
Những dấu hiệu cần lưu ý khi người bệnh ăn uống
Người chăm sóc cần đặc biệt chú ý nếu người bệnh xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện như ho, sặc hoặc nghẹn khi ăn uống; thức ăn hoặc nước trào lên mũi; giọng nói thay đổi hoặc khò khè sau ăn; khó nuốt, thức ăn tồn đọng lâu trong khoang miệng; tăng tiết đờm dãi; khó thở sau ăn; sốt hoặc viêm đường hô hấp tái diễn không rõ nguyên nhân.
Khi những dấu hiệu này xuất hiện thường xuyên, người bệnh cần được thăm khám để đánh giá khả năng nuốt và có hướng chăm sóc phù hợp.
Chủ động phòng ngừa sặc khi chăm sóc người bệnh
Để hạn chế nguy cơ sặc, đặc biệt ở người cao tuổi, người sau đột quỵ hoặc có rối loạn nuốt, người chăm sóc cần chú ý đến tư thế, loại thức ăn, cách cho ăn và tình trạng của người bệnh.
Khi ăn, người bệnh nên được giữ ở tư thế ngồi thẳng phù hợp. Thức ăn cần lựa chọn dạng và độ đặc tương ứng với khả năng nuốt. Mỗi lần chỉ nên cho lượng nhỏ, ăn chậm và theo dõi sát trong suốt quá trình ăn uống.
Không nên cố gắng cho ăn khi người bệnh đang mệt, buồn ngủ, khó thở hoặc giảm tỉnh táo vì lúc này khả năng phối hợp động tác nuốt và bảo vệ đường thở có thể bị suy giảm.
Cần làm gì khi người bệnh bị sặc?
Khi phát hiện người bệnh bị sặc, cần ngừng ngay việc cho ăn hoặc uống. Nếu người bệnh đang nằm, cần hỗ trợ tư thế phù hợp để hạn chế thức ăn, dịch tiếp tục đi vào đường thở. Chỉ lấy thức ăn hoặc dị vật trong miệng khi có thể quan sát rõ và lấy ra an toàn; không nên đưa tay móc mù trong khoang miệng.
Nếu người bệnh vẫn ho hiệu quả, nên khuyến khích tiếp tục ho để tống dị vật ra ngoài. Trường hợp xuất hiện dấu hiệu tắc nghẽn đường thở nghiêm trọng như không thể ho hiệu quả, không nói được, khó thở tăng nhanh hoặc tím tái, cần tiến hành sơ cứu tắc nghẽn đường thở phù hợp và gọi cấp cứu 115 ngay.
Một cơn sặc không phải lúc nào cũng đơn giản. Đặc biệt với người cao tuổi, người sau đột quỵ hoặc có rối loạn nuốt, việc nhận biết sớm nguy cơ, chăm sóc đúng cách và xử trí kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa viêm phổi hít và các biến chứng hô hấp nghiêm trọng.
Khi người bệnh sau sặc xuất hiện khó thở, tím tái, giảm tỉnh táo hoặc các dấu hiệu bất thường về hô hấp, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và cấp cứu kịp thời.
CTCP TẬP ĐOÀN BỆNH VIỆN TNH
Hotline: 1900 8035
Website: tnh.com.vn







